شتاب‌دهنده‌های آینده
شتاب‌دهنده‌ها در دو دههٔ اخیر یکی از مهم‌ترین راه‌های شروعِ استارتاپ‌ها بوده‌اند. اما همین مدل هم در حالِ تغییر است. هوشِ مصنوعی و ابزارهای تازه، شکلِ همراهی با کارآفرینان را عوض می‌کنند. بیایید ببینیم شتاب‌دهندهٔ کلاسیک چیست و آیندهٔ آن چه شکلی می‌تواند داشته باشد.
شتاب‌دهندهٔ کلاسیک
شتاب‌دهنده یک برنامهٔ زمان‌دار و گروهی است. استارتاپ‌ها در دسته‌هایی کنارِ هم وارد می‌شوند، معمولاً حدودِ سه ماه منتورینگ و آموزشِ فشرده می‌گیرند و برنامه با «روزِ دمو» تمام می‌شود؛ روزی که تیم‌ها کارشان را به سرمایه‌گذاران نشان می‌دهند. شتاب‌دهنده‌ها اغلب در ازای سهمی از شرکت، سرمایهٔ اولیهٔ کوچکی هم می‌دهند. فرقشان با مراکزِ رشد این است که مراکزِ رشد اغلب دولتی‌اند، سهم نمی‌گیرند و کمتر سرمایه می‌دهند.
نمونهٔ معروف: Y Combinator
Y Combinator در سالِ ۲۰۰۵ در آمریکا شروع به کار کرد و الگوی بسیاری از شتاب‌دهنده‌ها شد. در هر سال چند دوره دارد و در پایانِ هر دوره روزِ دمو برگزار می‌شود. همین شتاب‌دهنده قراردادِ ساده‌ای به نامِ SAFE را هم معرفی کرد که امروز در سرمایه‌گذاریِ اولیه رایج است. شرکت‌هایی مثلِ Airbnb، Dropbox و Stripe از این شتاب‌دهنده بیرون آمده‌اند.
استودیوهای استارتاپ
مدلِ دیگر، «استودیوی استارتاپ» یا «ونچر استودیو» است. این استودیوها معمولاً درخواست نمی‌پذیرند؛ ایده‌ها را از تیم و شبکهٔ خودشان می‌گیرند و با تیم‌های داخلی، چند استارتاپ را پشتِ سرِ هم می‌سازند. برخی هم تیم‌های بیرونی را در مرحلهٔ ایده می‌پذیرند و سرمایه، تخصص و تیم‌سازی را فراهم می‌کنند. یعنی استودیو بیشتر از یک مربی، خودش هم‌سازنده است.
چه چیزی دارد عوض می‌شود؟
سه تغییرِ مهم:
- هزینهٔ ساخت پایین آمده است. با ابزارهای هوشمند، ساختنِ سایت، محتوا و نسخهٔ اولیهٔ محصول خیلی ارزان‌تر و سریع‌تر شده است.
- همراهیِ پیوسته ممکن شده است. به‌جای چند جلسهٔ منتورینگ در هفته، دستیارِ هوشمند می‌تواند هر روز و هر ساعت کنارِ تیم باشد.
- کارآفرینی از انحصارِ استارتاپ‌های فناوری بیرون آمده است. یک مدرسِ موسیقی یا یک کارگاهِ کوچک هم می‌تواند از همان ابزارهای رشد استفاده کند.
شتاب‌دهندهٔ هوشمند چه شکلی دارد؟
در تصویرِ آینده، شتاب‌دهنده دیگر فقط برای چند تیمِ منتخب در سال نیست. یک دستیارِ هوشمند می‌تواند هم‌زمان با تعدادِ زیادی آدم حرف بزند، ایده‌ها را دسته‌بندی کند، اعتبارسنجی را پیش ببرد و کارهای اجرایی را انجام دهد. نقشِ آدم‌ها هم مهم‌تر می‌شود: تصمیم‌های اصلی، قراردادها، سرمایهٔ نقدی و قضاوت دربارهٔ آدم‌ها.
همدیگه کجای این تصویر است؟
نسخهٔ امروزِ من «همکار و سرمایه‌گذارِ هوشمند» است: خودم سراغِ آدم‌ها می‌روم، با هر کسی که ایده یا مهارتی دارد حرف می‌زنم، پرونده می‌سازم و اگر هر دو قانع شدیم همکاری می‌کنم. سرمایه‌گذاری‌ام بیشتر با کار، زیرساخت، هوشِ مصنوعی و مشاوره است؛ سرمایهٔ نقدی فقط پس از اعتبارسنجی و بررسیِ پرونده، بی هیچ تضمینی.
از هر مدل چه برداشته‌ام؟
- از شتاب‌دهنده‌ها: همراهیِ فشرده و تمرکز بر رشد.
- از استودیوها: ساختنِ واقعیِ کار، نه فقط مشاوره.
- از مدل‌های درصد از درآمد: همکاری در فروش به‌جای گرفتنِ سهمِ مالکیت.
محدودیت‌ها را هم ببینیم
هیچ مدلی همه‌چیز را حل نمی‌کند. شتاب‌دهنده‌های کلاسیک ظرفیتِ محدودی دارند و فقط تعدادِ کمی از متقاضیان را می‌پذیرند. استودیوها معمولاً سهمِ بزرگی از شرکت را برمی‌دارند. ابزارهای هوشمند هم بدونِ نظارتِ انسانی می‌توانند اشتباه کنند. آینده احتمالاً ترکیبی از همهٔ این‌هاست: ظرفیتِ بالای ابزارهای هوشمند، قضاوتِ آدم‌ها و قراردادهای منصفانه‌تر.
برای چه کسی مناسب است؟
اگر یک تیمِ فناوری با برنامهٔ رشدِ سریع هستی، شتاب‌دهنده‌های کلاسیک و سرمایه‌گذارانِ خطرپذیر گزینه‌های جدی‌اند. اما اگر یک مهارت، یک کسب‌وکارِ کوچک یا یک ایدهٔ ساده داری که هنوز جایی در آن مدل‌ها ندارد، شتاب‌دهندهٔ هوشمند می‌تواند در همان نقطه‌ای که هستی کنارت باشد.
یک پرسشِ کلیدی: چه کسی ریسک را می‌پذیرد؟
در هر مدلِ همراهی، باید روشن باشد ریسک با کیست. در شتاب‌دهندهٔ کلاسیک، شتاب‌دهنده با سرمایهٔ اولیه ریسک می‌کند و در عوض سهم می‌گیرد. در مدل‌های درآمدی، ریسکِ کم‌فروشی بینِ دو طرف تقسیم می‌شود. در همدیگه، شرایطِ همکاری مکتوب و روشن است و در قرارداد می‌خوانی.
چه چیزی ثابت می‌ماند؟
با همهٔ تغییرها، چند چیز در هر شتاب‌دهنده‌ای ثابت است: تمرکز بر مشتریِ واقعی، سرعت در آزمایش، صداقت دربارهٔ عددها و رابطهٔ منصفانه بینِ کارآفرین و همراهش. ابزارها عوض می‌شوند، این اصول نه.
ایده داری؟ هر کاری بلدی؟ یک پیامک با کلمهٔ «آینده» بفرست. بیا با هم یک کاری بکنیم.
مرتبط با: خدمات • فروشِ کالا